१. Fair Value Gap (FVG)
सलग तीन candles पैकी पहिल्या candle चा high आणि तिसऱ्या candle चा low यांच्यात जागा राहिली आणि दुसरी candle मोठी असेल, तर ती जागा म्हणजे Fair Value Gap. त्या भागात दोन्ही बाजूंच्या व्यवहारांचं संतुलन झालं नाही, असं मानलं जातं.
- Bullish FVG: वेगवान तेजीच्या हालचालीमागे राहिलेली जागा. भाव त्यात परत आल्यास support सारखा प्रतिसाद मिळू शकतो.
- Bearish FVG: वेगवान घसरणीमागे राहिलेली जागा. भाव त्यात परत आल्यास resistance सारखा प्रतिसाद मिळू शकतो.
- Mitigation: भाव FVG मध्ये परत येऊन ती जागा भरून काढतो, तेव्हा त्याला mitigation म्हणतात.
२. Order Block (OB)
मोठी हालचाल सुरू होण्यापूर्वीची शेवटची उलट रंगाची candle म्हणजे Order Block. असं मानलं जातं की तिथे मोठ्या संस्थांनी ऑर्डर्स लावल्या होत्या.
Bullish OB
वेगवान तेजीच्या आधीची शेवटची लाल (मंदीची) candle.
Bearish OB
वेगवान घसरणीच्या आधीची शेवटची हिरवी (तेजीची) candle.
भाव त्या candle च्या क्षेत्रात परत आल्यावर तो प्रतिसाद देण्याची शक्यता असते.
३. Inverse FVG (IFVG)
एखादा FVG अपेक्षित प्रतिसाद देत नाही आणि भाव तो पूर्णपणे ओलांडून पलीकडे बंद होतो, तेव्हा तो गॅप आपली भूमिका उलटवतो. म्हणजे आधी support मानलेला Bullish FVG नंतर resistance सारखा काम करू शकतो. याला Inverse FVG म्हणतात.
४. हे वापरताना काय पाहावं?
- आधी मोठा trend आणि structure पाहा
- जास्त वेगवान हालचालीतले FVG आणि OB जास्त महत्त्वाचे
- zone मध्ये भाव आल्यावर candle ची पुष्टी पाहा
- Stop-loss zone च्या पलीकडे ठेवा
- प्रत्येक FVG किंवा OB वर trade घेऊ नका
लक्षात ठेवा
Smart Money Concepts (SMC/ICT) ही चार्ट विश्लेषणाची एक पद्धत आहे. ती सर्वमान्य सिद्धांत नाही, आणि कोणतीही पद्धत 100% बरोबर ठरत नाही. ती वापरताना stop-loss आणि जोखीम व्यवस्थापन अनिवार्य आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सगळे FVG भरले जातात का?
नाही. अनेक FVG भरले जातात, पण काही भाव परत न येताच पुढे निघून जातात. म्हणून FVG वर "नक्की परत येईल" असं गृहीत धरू नका.
Order Block आणि Demand Zone एकच आहेत का?
कल्पना सारख्या आहेत, पण Order Block हा विशिष्ट candle आधारित आणि SMC शब्द आहे, तर demand-supply zone हा जास्त व्यापक पट्टा आहे.
FVG कोणत्या timeframe वर पाहावा?
मोठ्या timeframe वरचे FVG जास्त महत्त्वाचे. लहान timeframe वर त्यांची संख्या खूप असते, पण विश्वासार्हता कमी.
⚠️ शैक्षणिक अस्वीकरण (Educational Disclaimer)
हा लेख केवळ शैक्षणिक उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. शेअर बाजारात गुंतवणूक आणि ट्रेडिंगमध्ये भांडवलाची जोखीम असते. येथे कोणतीही खरेदी-विक्रीची शिफारस, टिप किंवा नफ्याची खात्री दिली जात नाही. दिलेली उदाहरणे काल्पनिक आहेत. कोणतीही पद्धत 100% बरोबर ठरत नाही.
हे सगळं प्रत्यक्ष चार्टवर शिकायचं आहे का?
आमच्या २ महिन्यांच्या Complete Trader Program मध्ये हे सर्व लाइव्ह मार्केट चार्टवर, सरावासह शिकवलं जातं. मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीमध्ये, ऑनलाइन आणि ऑफलाइन.